Font Size

Cpanel
Dzisiaj jest: 21 Lipiec 2018    |    Imieniny obchodzą: Andrzej, Wiktor, Daniel

Wielkanoc, ma swoje specjały… Pogadajmy o nich …

b_150_100_16777215_00_images_stories_2018_KGW_Ciesle_n_DSC00200.JPGW dniu 25 marca 2018 r z inicjatywy Grzegorza Szymańskiego w Zagrodzie Edukacyjnej Ostoja Dworska wpisanej do Ogólnopolskiej Sieci Zagród Edukacyjnych  zorganizowano spotkanie ukazujące dawne zwyczaje i obrzędy Wielkanocne w którym uczestniczyły Gospodynie z Koła Gospodyń Wiejskich z Ciesiel oraz przedstawiciele Zespołu Pieśni i Tańca Małogoszcz działającym przy Domu Kultury  Małogoszczu. Warsztatom przyglądała się Kamera z TVP 3 Kielce, która rejestrowała owe spotkanie (niebawem reportaż w TVP 3 Kielce ).

Podczas spotkania zostały omówione wątki Wielkanocne, które  wiążą  się z wieloma tradycjami, sięgającymi nawet XIV wieku to wyjątkowy czas, w którym tradycja ludowa i obrzędy religijne oraz świat przyrody splatają się w jedno. Kościele Katolickim świętuje się  zwycięstwo Jezusa nad śmiercią,  tradycje ludowe zarówno kultywują wydarzenia ze względu na duchowy wymiar sprzed ponad dwóch tysięcy lat, jak i podkreślają naturalne przemiany w przyrodzie - wiosna rozpoczyna nowy cykl życia, obsiewania, zbierania plonów i cieszenia się nimi. Wielki Tydzień rozpoczyna się wraz z Niedzielą Palmową, stanowi bardzo ważny dzień w religii chrześcijańskiej. Symbolizuje wjazd Jezusa do Jerozolimy. W Niedzielę Palmową należy udać się do kościoła w celu poświęcenia tzw. palemki. Są one wykonane z gałązek wierzby, ozdobionych bukszpanem i kwiatami. Kiedyś poświęconą palemką uderzało się lekko każdego z domowników. Następnie umieszczało się ją za obrazem lub nad drzwiami. Miało to chronić przed burzą oraz ogniem. Dawniej Wielkim tygodniu do środy sprzątało się chałupy, obejścia , malowało domy, drzewka w sadzie, robiło się świąteczne dekoracje i przyozdabiało nimi pomieszczenia. Od Wielkiego Czwartku w Kościele zaczyna się Triduum Paschalne. Z ołtarza znikają wszelkie przedmioty, a dzwony milkną aż do czasu zmartwychwstania i zaczyna się czas zadumy ciszy gdzie w tym okresie nie wykonywało się ciężkich czy hałaśliwych prac w obejściu. Wielki Piątek to dzień wyciszenia. W Kościele nie ma mszy świętej (to jedyny taki dzień w roku), natomiast gromadzą się tam wierni, którzy modlą się w ważnych dla siebie intencjach. W niemal każdym polskim kościele jest nocne czuwanie przy grobie Jezusa, którego pilnują strażnicy (strażacy, harcerze, żołnierze). Tego dnia obowiązuje ścisły post. Jedną z dawnych tradycji ludowych było zakopywanie śledzia w sadzie przez chłopców , które były typowo postnymi potrawami, aby po świętach niedostatek nie powrócił . Wielka Sobota to Wigilia Wielkanocy. Podczas nabożeństwa w tym dniu święci się ogień, wodę i ciernie. Ogień symbolicznie spala to, co stare, woda daje życie. Dawniej wodą spryskiwano dom, by rok był spokojny. Podsycano ogień i wrzucano do niego leszczyny. Popiół rozrzucano w dniu pierwszej orki, co miało zapewnić szczęście i dostatek. Sobota to również dzień święcenia pokarmów. Zgodnie z tradycją święconka powinna zostać przygotowana już w Wielki Piątek. Naturalnie barwiono jeden z ważniejszych symboli świąt Wielkiej Nocy – jajka na wiele sposobów. Technik zdobienia jaj jest naprawdę wiele, nie trzeba znać ich wszystkich, ale warto znać różnice między pisankami a kraszankami; Kraszanki - nazwa kraszanek wzięła się od metody barwienia jaj tzw. kraszenia, które polegało na farbowaniu na jednokolorowo bez wzoru. Jaja barwiono w naturalnych barwnikach roślinnych, łupiny z cebuli w dawały odcienie żółci, brązu i czerwieni, sok z buraków kolor różowy, płatki nagietka kolor niebieski, natomiast wywar z kory dębowej kolor czarny. Tak zabarwione jaja zdobi się także wzorami, które są wyskrobywane ostrym narzędziem na skorupce. Jajka zdobione tą techniką noszą nazwę drapanek. Pisanki - Jajka pokryte wzorem wykonanym woskiem noszą nazwę pisanek. Wzór nanoszony jest na skorupkę gorącym, roztopionym woskiem, następnie jajko gotuje się w wywarze z naturalnych barwników. Podczas gotowania wosk się wytapia, ale miejsca nim pokryte nie barwią się. Do pisania (nanoszenia wzorów) używano szpilek, słomek i drewienek. Współcześnie tą nazwą określamy wszystkie jajka wielkanocne barwione i dekorowane. Ten symbol rodzącego się życia odnosi się także do Jezusa, który pokonał śmierć. Dawniej wierzono, że pisanki mają magiczną moc, np. mogą uzdrawiać chorych. Nigdy ich nie lekceważono. Dziś o ich mocy przypominamy sobie właśnie podczas Wielkanocy – to przecież jajka są pierwszą potrawą spożywaną w Niedzielę Wielkanocną. Wielka Sobota była dniem radosnego oczekiwania. Koniecznie należało tego dnia poświęcić koszyczek z jedzeniem w Kościele lub przy Znaku wiary, przydrożnej Kapliczce czy Krzyżu . Nie mogło w nim zabraknąć baranka (symbolu Chrystusa Zmartwychwstałego), jajka - symbol rodzącego się życia, chleba - symbol ciała Chrystusa, dobrobytu i pomyślności ,chrzanu – symbol męki Pańskiej, wędlin – symbol płodności i dostatku, serów – symbol zdrowia dla zwierząt hodowlanych i pojednania człowieka z naturą , soli – symbol oczyszczenia domostwa od złego oraz istota prawdy, ciasta (babka) – symbol wszechstronnych umiejętności. Trzeba było się spieszyć, ponieważ po sobotnim święceniu nie powinno się już nic sprzątać ani przygotowywać. To czas, kiedy należy duchowo przygotować się na zmartwychwstanie Jezusa. Wielkanoc, ma swoje specjały. Według tradycji stół świąteczny powinien być przykryty białym obrusem. Na środku stołu stawiamy Święconkę. W Niedzielę Wielkanocną świętujemy! Wstajemy bardzo wcześnie, by pójść na mszę zwaną rezurekcyjną. Po rezurekcji odbywały się zwyczaje z dawnej wsi obdarowania najpiękniejszą pisanką z koszyczka wybranej Panny przez Kawalera –jeśli przyjęła to na Boże Narodzenie było weselicho a jeśli nie przyjęła to musiał szukać sobie inną Pannę. Gospodarze furami ścigali się , kto pierwszy zajedzie do wsi temu się będzie darzyło w obejściu …   Niedziela to najważniejsze święto chrześcijańskie, nazywane dawniej Paschą. Następnie zasiadamy do świątecznego rodzinnego śniadania. Głowa rodziny Ojciec dzieli, częstuje domowników Święconką.  Wielkanocna Niedziela to czas przeznaczony na rodzinne świętowanie . Wielkanocny Poniedziałek (lany poniedziałek, śmigus-dyngus) to czas radości, zabawy, psikusów, na które wszyscy czekali przez cały okres postu. W tym dniu polewało się wodą , Panny na wydaniu o poranku. Kawalerka w samych koszulach wyciągała Panny pod studnie i oblewano je woda a one piszczały i były szczęśliwe bo wiedziały, że mają powodzenie we wsi i na Boże Narodzenie be da zmówiny… To dzień kiedy dalsze Wujostwo przyjeżdżało w gościnę, to dzień w którym Chrześniak odwiedzał Matkę, Ojca Chrzestnego, polewając ich kulturalnie woda gdzie za tą  pamięć otrzymywali śniegust ; Jojko, ciastko lub zaskórniaka… Zwyczaj ten obecnie rozpowszechnił się w formie obdarowywania Chrześniaka w tym dniu drobnymi upominkami.   
Wielkanoc to najstarsze i najważniejsze święto w religii chrześcijańskiej. Ten radosny czas obfituje w wiele zwyczajów. Większość z nich znane jest od średniowiecza i praktykowane do dziś. Warto je kultywować , a rozmawiając o ich znaczeniu zwracając uwagę na ten naturalny rytm życia, któremu wszyscy podlegamy, i który odzwierciedlają i podkreślają niektóre z naszych zwyczajów i tradycji.


  Grzegorz Szymański

 Galeria  Galeria  Galeria  Galeria
 Galeria  Galeria  Galeria  Galeria
 Galeria  Galeria  Galeria  

Instytucje

Urząd Marszałkowski
www.sejmik.kielce.pl
Świętokrzyski Urząd Wojewódzki
www.kielce.uw.gov.pl
Poradnikowy portal dla organizacji pozarządowych
www.poradnik.ngo.pl
Ministerstwo Rozwoju Regionalnego
www.mrr.gov.pl
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi
www.minrol.gov.pl
Polsko-Amerykańska Fundacja Wolności
www.pafw.pl
Program "Młodzież w działaniu"
www.mlodziez.org.pl

Kontakt

Urząd Gminy w Krasocinie

Ul. Macierzy Szkolnej 1

29-105 Krasocin

Tel /041/ 3917026
Fax /041/ 3917010
gmina@krasocin.com.pl
krasocin@eobip.pl

Godziny otwarcia:

Poniedziałek: 7.00 - 18.00
Wtorek: 7.00 - 16.00
Środa: 7.00 - 16.00
Czwartek: 7.00 - 16.00
Piątek: 7.00 - 14.00